100 Endemic Plants of Greece

Greece has approximately 1000 endemic plant species (out of a total of approximately 5800 species). This book offers a portrait of 100 endemic plants, belonging to 24 families and 46 genera.

Read More..

Τhe butterflies of the C Aegean island of Iraklia

Giannis Gavalas is the leading naturalist of the Kiklades (Cyclades) islands. Over the last years he has been recording the nature of the islands.

Read More..

Parnassiana Archives

Parnassiana Archives, is a journal published by Wild Greece Editions, with articles about wild life of Greece.

Read More..

Colchicum autumnale

Colchicum autumnale Linnaeus, 1753*


                                                                                                                                                  *[Description of Balkan plants]

*Plants from higher altitudes close to the Albanian and Bulgarian borders, are often small, with fewer leaves, often only 2. They have been described as C. borisii Stefanov, 1926. They often tend to flower early in the autumn.

Άνθιση: (τέλη Ιουλίου-) Αύγουστο-Οκτώβριο. Φύλλα από Απρίλιο έως Ιούλιο.

Βολβός ωοειδής, έως 6 Χ 4 (-5.5) εκ. Χιτώνες υπομεμβρανώδεις έως δερματώδεις, κόκκινο-καφέ έως καφέ (σπανιότερα μαύρο-καφέ), με λαιμό μήκους έως 1.1 (-1.5) εκ.

Φύλλα 3-4 (-5), υστεράνθια, εκπτυσόμενα όλα από το επίπεδο του εδάφους, έως 35 (-40) Χ 5 (-7) εκ., σχεδόν όρθια ή ελαφρά αποκλίνοντα, πλατύτερα στο μέσο (ή λίγο πιο κάτω), απότομα στενούμενα στην άκρη, κορυφή αμβλεία, επίπεδα ή με αβαθή αυλάκωση, συχνά με εμφανή καρίνα, καθόλου ή ελάχιστα συνεστραμένα, λεία, περιθώριο ελάχιστα χόνδρινο.

Άνθη (1-) 2-5 (-8), αχνά λιλά-πορφυρά έως πορφυρά-μοβ έως έντονα κοκκινωπά-πορφυρά, κάποιες φορές με άτονη ή έντονη μωσαίκωση, με κοντή και στενή λευκή λωρίδα στην βάση, με έντονες, έως  30 (-35) ευθείες, παράλληλες νεύρες, με άτονες αναστομώσεις. Σωλήνας (κιτρινωπός-λευκός έως) λευκός, συχνά με ρόδινες ‘πινελιές’. Τέπαλα έως 6 (-7) Χ 1.9 (-2.7) εκ., συνήθως κάπως άνισα. Αύλακες στην βάση των στημόνων τριχωτές. Στημόνες συνήθως στο ½ ή περισσότερο του μήκους των τεπάλων, νήματα λευκωπά, με κίτρινη διογκωμένη βάση. Ανθήρες κίτρινοι. Στύλοι ισομήκεις ή πολύ μακρύτεροι των στημόνων, λευκωποί, στίγματα κατερχόμενα. 

Kάψες στο επίπεδο του εδάφους ή λίγο ψηλότερα, έως 6 Χ 2.6 εκ, συνήθως ελλειπτικές. Σπέρματακαφετί, μεμεγάλο, έντονακιτρινωπό-λευκόπροσάρτημα.

Χρωμοσωματικός αριθμός: 2n=36.

Bιότοπος: υγρά ορεινά λιβάδια και βοσκοτόπια, δολίνες, ανοίγματα δασών, σκιερά πετρώδη μέρη, με βαθύ, γόνιμο χώμα, κυρίως σε μη ασβεστολιθικά υποστώματα (σχιστόλιθους, φλύσχες, σερπεντίνες), σε υψόμετρο 1400-2200μ.

Εξάπλωση: Ευρωπαικό είδος, φτάνοντας νότια έως την Β Ελλάδα (πέρασμα Κατάρας, Κοζάνη, Καστανιά, Όρβυλος, Φαλακρό, Ροδόπη, κ.α).

Ταξινομικά σχόλια: το C. autumnale είναι πολύ παρόμοιο με τα C. haynaldii, C. confusum και C. graecum. Για τις διαφορές με τα δύο πρώτα, δείτε σε αυτά. Από το C. graecum, τC. autumnale διαφέρει από τους συνήθως λεπτότερους και πιο ανοιχτόχρωμους χιτώνες, τα συχνότερα συνεστραμμένα φύλλα, με διαφορετικό σχήμα, αλλά και από τον χρωμοσωματικό αριθμό. Επίσης, τα δύο είδη διαφέρουν και στον βιότοπο, με το C. graecum να περιορίζεται σε μάλλον ξερά, πετρώδη εδάφη, γενικά σε ασβεστολιθικό υπόστρωμα, ενώ το C. autumnale σε μάλλον υγρά τοποθεσίες.   


Flowering time: (late July-) August-October. Leaves from April to July.

Corm ovoid, up to 6 X 4 (-5.5) cm. Tunics submembranous to coriaceous, reddish-brown to brown (rarely blackish-brown), with a neck up to 1.1 (-1.5) cm.

Leaves 3-4 (-5), hysteranthous, crowded at ground level, up to 35 (-40) X 5 (-7) cm, suberect or slightly spreading, widest at or just below middle, distally short- attenuate with an obtuse apex, flattish or shallowly channeled, often distinctly keeled, hardly to somewhat twisted, glabrous, margins obscurely to narrowly cartilaginous.

Flowers (1-) 2-5 (-8), pale lilac-purple to purplish-violet to deep reddish-purple, sometimes obscurely to fairly distinct tessellated, with a short and narrow white basal median steak, densely veined by up to 30 (-35) straight, parallel nerves with obscure anastomoses. Tube (yellowish-white to) white, sometimes flushed pinkish. Tepals up to 6 (-7) X 1.9 (-2.7) cm, mostly rather unequal. Filament channels hairy. Stamens mostly around ½ or more of tepal length, filaments whitish, swollen base yellow. Anthers yellow. Styles equalling to distinctly overtopping stamens, whitish, stigmas decurrent.

Capsules at ground level or shortly elevated, up to 6 X 2.6 cm, mostly ellipsoid. Seeds brownish, raphe region swollen to a large yellowish-white appendage.

Chromosome number: 2n=36.

Habitat: damp mountain meadows and pastures, dolines, grassy places in woodland clearings, shady rocky habitats with humus-rich soil, mostly in non-calcareous substrates (schist, flysch, serpentine), 1400-2200m.       

Distribution: A European species, found in N Greece (Katara pass, Timphi, near Kozani, Kastania, Orvilos, Falakro, Rodopi, etc.).

Taxonomic notes: C. autumnaleis very similar to C. haynaldii, C. confusum and C. graecum. For difference with the first two species, see under each of the them. From C. graecum, C. autumnale differs by usually thinner and paler tunics, the more often twisted leaves, with a different shape and chromosome number. They also have different habitat, with C. graecum confined to rather dry, stony places, generally on limestone, while C. autumnale is restricted to rather humid localities.


colchicum auumnale.2


                                 Colchicum autumnale 22

Macedonia, Mt. Menikio, c. 1000m, 26 IX 2016    © Sotiris Alexiou



Εξάπλωση του C. autumnale στην Ελλάδα / Distribution of C. autumnale in Greece

 C. autumnale



Κύρια βιβλιογραφική πηγή για αυτό το άρθρο:

Main reference course for this article:


Persson, K. 1999. New and revised species of Colchicum (Colchicaceae) from the Balkan Peninsula. – Pl. Syst. Evol. 217: 55-80.

Επίσης δείτε:

See also:

Persson, K. 1991: Colchicum L. – Pp. 650-662. In: Strid, A. & Tan, K. (eds), Mountain flora of Greece, 2. – Edinburgh: Edinburgh Univ. Press.